Раното откривање, современата терапија и подоброто следење на пациентите во фокусот на Светскиот ден на дијабетесот. Во светот, бројот на возрасни со ова заболување би можел да достигне 853 милиони до 2050 година.
Сите пациенти со дијабетес тип 1 да бидат опфатени со сензори за следење на гликемијата во наредните три години, а доколку е можно и порано, најави министерот за здравство Сашо Клековски на денешниот панел на Сојузот на здруженија на дијабетичари на Македонија, организиран по повод 14 Ноември – Светскиот ден на дијабетесот.
Според најавата, проширувањето на пристапот до сензори би се реализирало преку референтни цени и кофинансирање. Станува збор за најавена цел, за која треба да се утврдат конкретните услови и динамиката на спроведување.
Клековски, кој го сподели и семејното искуство со дијабетес тип 1 и тип 2, истакна дека приоритети треба да бидат следењето со сензори и достапноста на современа терапија за спречување на компликациите. Тој посочи и на потребата од поквалитетен, дигитализиран регистар, кој ќе овозможи подобро следење на пациентите и планирање на здравствената грижа врз основа на докази.
Големината на предизвикот ја покажуваат податоците на Институтот за јавно здравје. Според Националниот регистар за 2025 година, во Македонија се евидентирани 141.891 лице со дијабетес, а во текот на годината биле регистрирани 6.614 новодијагностицирани случаи. Дијабетесот тип 2 е убедливо најзастапен – со 134.918 пациенти, односно околу 95 проценти од сите регистрирани.
Во истиот регистар, во Општина Охрид се евидентирани 1.992 лица со дијабетес, од кои 1.600 се на возраст над 60 години. Овие бројки се однесуваат на регистрираните случаи и не ги опфаќаат лицата кај кои болеста сè уште не е откриена.
Дијабетесот останува растечки предизвик и во светски рамки. Според единаесеттото издание на Атласот на Меѓународната дијабетична федерација, во 2024 година со дијабетес живееле околу 589 милиони возрасни лица на возраст од 20 до 79 години, односно приближно секој деветти. До 2050 година се предвидува бројот да достигне 853 милиони. Проценетите здравствени трошоци поврзани со дијабетесот во 2024 година надминале еден билион американски долари.
Пораката за рано дејствување е особено значајна кај дијабетесот тип 2, чии симптоми можат со години да останат незабележани. Болеста понекогаш се открива дури откако ќе се појават компликации на срцето, бубрезите, очите или нервите. Светската здравствена организација нагласува дека редовните прегледи и навремените лабораториски испитувања се важни за рано поставување дијагноза.
Редовната физичка активност, здравата исхрана, одржувањето здрава телесна тежина и непушењето можат да го намалат ризикот или да го одложат развојот на дијабетес тип 2. Кај тип 1, пак, не постои утврден начин за превенција, а секојдневното примање инсулин е неопходно за живот. За пациентите, навремената терапија и редовното следење се клучни за намалување на ризикот од тешки компликации.
OhridNews
