Од барања за подобро образование и подостапен живот, до борба против корупцијата и барање политичка одговорност — младите се меѓу главните двигатели на протестите во повеќе европски земји. Дел од демонстрациите прераснаа во насилни судири со полицијата.

Ученици и студенти во првите редови, синдикати и граѓани со сопствени барања, а на дел од улиците солзавец, водени топови и запалени возила. Извештаите од Франција, Белгија, Италија и Албанија сведочат за силни протестни мобилизации, во кои образованието и животните трошоци се испреплетуваат со незадоволството од власта. Во Србија, долготрајното студентско движење веќе има и непосредна изборна тежина. Станува збор за движења со различни поводи и национални околности.

 

Франција: од училишните клупи до поширок социјален бунт

Француската мобилизација почна со незадоволство на средношколците од недостигот на наставници, пренатрупаните училници и лошите услови во училиштата. Според „Еуроњуз“, блокадите од париските предградија се проширија низ земјата, а барањата на младите добија одек и во соседните држави.

Викендов протестите собраа поширок круг учесници против високите животни трошоци и влошувањето на јавните услуги. „Ројтерс“ извести за судири во повеќе градови и најмалку 272 уапсени, според Министерството за внатрешни работи. Синдикатот ЦГТ соопшти процена за 800.000 учесници, која во извештајот не е независно потврдена. Премиерот Себастиен Лекорни порача дека владата нема да дозволи насилството да ѝ ја наметнува политичката агенда.

„Ле Монд“ отвора уште едно важно прашање: растечката недоверба на младите кон полицијата. Весникот известува дека обвинувањата за полициско насилство станале централна тема помеѓу демонстрантите, дополнително поттикнувајќи го незадоволството на генерација која допрва влегува во граѓанскиот живот.

Албанија: студентските барања прераснаа во повици за оставка

Во Тирана, студентските демонстрации на 17 октомври влегоа во петтиот ден, со барање за оставка на премиерот Еди Рама. Во заднината се обвинувања за корупција, недостиг од работни можности и незадоволство од образованието.

Според „Ројтерс“, демонстранти нападнале јавни објекти и банки, а полицијата употребила солзавец и водени топови. Агенцијата објави дека нејзини новинари нашле гумени зрна на теренот, откако полицајци пукале кон толпата. Властите го осудија насилството и повикаа на смирување.

Италија: „Пари за училиштата, не за војна“

Во Италија, учениците и студентите излегоа на протести во повеќе градови на 16 октомври. Италијанската агенција АНСА ги наведува високите животни трошоци, состојбата на училишните објекти и противењето на владините образовни политики меѓу причините за мобилизацијата.

„Пари за училиштата, не за војна“ беше една од пораките на транспарентите. АНСА извести и за тензии и приведувања, вклучително и апсење тројца малолетници во Торино.

Токму во Торино, според агенцијата, дел од наставниците застанале меѓу своите ученици и полицијата, формирајќи кордон во моментите на напнатост. Премиерката Џорџа Мелони побара осуда на насилството.

Белгија: страв дека образованието станува понедостапно

Во Брисел вчера протестираа неколку стотици, претежно млади луѓе. Студентските групи ги посочуваат растечките трошоци за образование и реформите за кои стравуваат дека ќе го ограничат пристапот до високото образование. Светските агенции известуваат за судири, употреба на солзавец и водени топови, како и за превртен автомобил. Протест имаше и во Лиеж.

Овие демонстрации се надоврзуваат на поширокото синдикално незадоволство од буџетските мерки. „Работам, но не можам да врзам крај со крај“, изјави за „Еуроњуз“ социјалната работничка Мари Гобер, учесничка на неодамнешниот протест во Брисел.

Србија: студентското движење пред изборен тест

Во Србија, младите остануваат во центарот на движењето поттикнато од падот на настрешницата на железничката станица во Нови Сад во ноември 2024 година, кога загинаа 16 луѓе. Барањата за одговорност и борба против корупцијата прераснаа во силен политички предизвик.

Асошиејтед прес на 16 октомври извести дека студентската листа е главен предизвикувач на владејачката СНС пред изборите на 25 октомври. Агенцијата нагласува дека на тогашниот митинг на Александар Вучиќ во Нови Сад немало поголеми инциденти, иако градот претходно беше сцена на судири.

За младите во овие земји, протестите отвораат различни прашања за иднината: каде и под какви услови ќе учат, дали ќе можат да живеат од својата работа и дали институциите ќе одговараат пред граѓаните. Таа заедничка нишка се гледа зад различните барања, додека насилните инциденти и полициските интервенции дополнително ги заоструваат односите меѓу демонстрантите и властите.

OhridNews
Фото: Magnific | Илустрации во ВИ