Банката во Битола соопштува дека работи редовно, Народната банка ги следи и ризиците од сопственичката поврзаност. Власта и опозицијата со спротивставени оценки за случајот.

Алта банка – Скриншот од официјалната веб страна на банката

Надзорот врз АЛТА банка АД Битола, заштитата на депонентите и одговорноста за проценката на ризиците остануваат во фокусот и денеска, по одземањето на дозволата за работа на истоимената банка во Србија. Банката во Битола соопштува дека е ликвидна и продолжува со редовно работење, додека Народната банка нагласува дека ги следи сите околности што можат да влијаат врз нејзиното работење, вклучително и ризиците од сопственичката поврзаност.

Клучното разграничување во ставот на македонскиот регулатор е дека одлуката на српските власти сама по себе не значи автоматско одземање на дозволата на АЛТА банка АД Битола. Домашната банка е самостојно правно лице, а нејзиното работење се оценува според домашните закони и регулаторни правила.

Банката: Клиентите имаат пристап до средствата

Во соопштението од 31 октомври, АЛТА банка АД Битола наведе дека продолжува со редовно и непречено работење и дека клиентите имаат пристап до своите средства. Според банката, подигањето готовина и банкарските трансакции се одвиваат согласно вообичаените услови за работење.

Од банката посочуваат дека располагаат со сопствен капитал, средства и обврски и дека работат под непосредна супервизија на Народната банка. Нивниот став е дека настаните поврзани со банката во Србија не подразбираат автоматска промена на финансиската состојба или правниот статус на банката во Битола.

АЛТА банка АД Битола е поранешната Стопанска банка АД Битола. Според известувањето објавено во „Службен весник“, новото име било впишано во Централниот регистар на 12 декември 2025 година, по претходни согласности од Народната банка и усвојување на измените на Статутот.

Трајко Славески – Гувернер на Народна банка на Македонија

Народната банка ги следи и ризиците од сопственичката поврзаност

Правната самостојност на банката во Македонија е еден од елементите што ги нагласи Народната банка во своето соопштение. Регулаторот истовремено посочи дека ги следи сите околности што можат да влијаат врз нејзиното работење, вклучително и ризиците што произлегуваат од сопственичката поврзаност.

Народната банка наведе дека постапува во рамките на законските надлежности и соработува со домашните и странските институции, почитувајќи ја доверливоста на супервизорските информации. За постапката за стекнување квалификувано учество во банка, институцијата објасни дека согласноста се издава по сеопфатна проверка на законските критериуми, врз основа на официјално достапните податоци.

Гувернерот Трајко Славески, во изјава од 30 октомври за медиумските наводи за прекугранични трансфери, оцени дека домашниот банкарски систем е стабилен и отпорен. Тој наведе дека Народната банка секојдневно ги следи ликвидноста, капиталната позиција и изложеноста на ризици на банките. Во однос на трансферите меѓу држави, посочи дека за нивна оценка се важни природата, основата и околностите на трансакциите, како и усогласеноста со прописите.

Продолжуваат политичките барања за одговорност

СДСМ и денеска побара одговорност од премиерот Христијан Мицкоски и гувернерот Трајко Славески за влезот на Алта банка во земјава. Опозициската партија бара Народната банка да упати контрола во банката во Битола, да ги суспендира гласачките права на сопственикот и да преземе законски мерки за заштита на депозитите на државата и јавните претпријатија. Станува збор за партиски барања, а не за објавени одлуки на регулаторот.

Претседателот на СДСМ, Венко Филипче, на 31 октомври побара оставка од Славески и истрага од Обвинителството за околностите под кои бил одобрен влезот на банката во Македонија. Тој ја оспори проценката на ризиците и побара јасни одговори за сигурноста на депозитите на граѓаните и јавните претпријатија.

ВМРО-ДПМНЕ во својата реакција од 31 октомври оцени дека банкарскиот систем е стабилен, работи според македонските закони и е под непосредна супервизија на Народната банка. Владејачката партија ја обвини опозицијата за ширење недоверба и посочи на постоењето механизми за надзор и законски систем за осигурување на депозитите.

Што утврди регулаторот во Србија?

Народната банка на Србија на 30 октомври ја одзеде дозволата за работа на АЛТА банка АД Белград. Според нејзиното образложение, пренесено од РТС и „Блиц“, на одлуката ѝ претходеле контролни активности насочени кон зголемување на ликвидноста. Регулаторот утврдил значително влошување на финансиската состојба и можност за дополнително влошување на финансиската состојба или ликвидноста, со што биле загрозени интересите на депонентите.

Српската Агенција за осигурување депозити најавила почеток на исплатата на осигурените износи најдоцна во рок од седум работни дена од судското решение за отворање стечај. Осигурениот износ во Србија е до 50.000 евра, а клиентите треба да бидат известени за начинот на исплата и пријавувањето на останатите побарувања. Оваа постапка се однесува на банката во Белград.

Каква заштита на депозитите постои во Македонија?

Според Фондот за осигурување на депозити, осигурените депозити на физичките лица во Македонија се обесштетуваат до 30.000 евра во денарска противвредност, по депонент во една банка. При утврдувањето на износот, депозитите на исто лице во истата банка се собираат, лимитот не се применува одделно за секоја сметка.

Во случај на стечај или ликвидација, средствата над законскиот лимит се побаруваат од стечајната или ликвидационата маса, објаснува Фондот. Ова се општите правила за осигурување на депозитите, а не известување за започната постапка за обесштетување во АЛТА банка АД Битола.

Народната банка ја повика јавноста да се потпира на официјални и проверени информации и да не донесува заклучоци врз основа на непотврдени тврдења и шпекулации. Институцијата најави дека ќе продолжи да ја следи состојбата и да постапува во рамките на своите законски надлежности, во интерес на сигурноста на банкарскиот систем и заштитата на депонентите.

OhridNews